Tiêu hóa
Vì sao bé nhà mình bị đầy hơi sau khi bắt đầu ăn dặm?
Món mới nghĩa là công việc mới cho một đường ruột nhỏ bé, và nhiều bố mẹ nhận thấy bé đầy hơi hơn, cáu kỉnh hơn trong những tuần đầu ăn dặm. Sau đây là lý do, và những cách có thể giúp.
Trả lời nhanh
Trẻ thường đầy hơi hơn sau khi bắt đầu ăn dặm vì đường ruột đang gặp chất xơ và các loại carbohydrate mới lần đầu tiên, và vi khuẩn đường ruột sinh khí khi phân hủy chúng. Các loại đậu, đậu lăng, bông cải xanh, bông cải trắng, bắp cải, mận khô, lê và yến mạch là những thủ phạm thường gặp. Tình trạng này thường ổn lại sau vài tuần. Đầy hơi kèm đau, nôn, tiêu chảy, có máu trong phân hoặc tăng cân kém là điều nên trao đổi với bác sĩ nhi khoa.
Cho đến giờ, đường ruột của bé chỉ phải xử lý sữa mẹ hoặc sữa công thức. Thức ăn đặc mang đến chất xơ, tinh bột và đường tự nhiên mà nó chưa từng xử lý, và những vi khuẩn giúp tiêu hóa chúng tạo ra khí như một sản phẩm phụ. Thêm vào đó là chút không khí nuốt vào khi bé đang học ăn, và những đợt táo bón thỉnh thoảng, thì việc bé đầy hơi hơn không có gì lạ.
Tin tốt là: phần lớn những món gây đầy hơi lại chính là những món bạn muốn có trong chế độ ăn của bé. Riêng đầy hơi không phải là lý do để bỏ chúng.
Những món thường gây đầy hơi
| Nhóm thực phẩm | Ví dụ | Vì sao |
|---|---|---|
| Các loại đậu & đậu lăng | Đậu gà, đậu lăng, đậu đen | Đường phức mà vi khuẩn đường ruột lên men |
| Rau họ cải | Bông cải xanh, bông cải trắng, bắp cải, cải Brussels | Chất xơ và các hợp chất lưu huỳnh |
| Trái cây & mận khô | Lê, mận khô, mận, táo | Rượu đường tự nhiên (sorbitol) và chất xơ |
| Ngũ cốc nguyên hạt | Yến mạch, lúa mạch, lúa mì nguyên cám | Chất xơ |
| Hành tây & tỏi | Trong các bữa ăn của cả gia đình | Carbohydrate lên men được |
| Các sản phẩm từ sữa | Sữa chua, phô mai, sữa dùng trong nấu ăn | Một số bé nhạy cảm với nhóm này; nên theo dõi nếu đầy hơi đi kèm các triệu chứng khác |
Cách làm dịu tình trạng đầy hơi
- Tăng từ từ các thực phẩm giàu chất xơ. Bắt đầu với khẩu phần nhỏ và tăng dần trong vài ngày.
- Nấu rau củ cho mềm, và nghiền hoặc xay thật nhuyễn các loại đậu và đậu lăng.
- Cho bé uống từng ngụm nước nhỏ trong bữa ăn từ khoảng 6 tháng tuổi, điều này cũng giúp phòng ngừa táo bón.
- Làm chậm nhịp ăn. Cho bé ăn khi ngồi thẳng, và để bé tự quyết định tốc độ để nuốt ít không khí hơn.
- Thử xoa bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ, hoặc “đạp chân như đạp xe”, để giúp đẩy hơi bị kẹt ra.
- Để ý táo bón. Phân cứng và rặn thường đi kèm đầy hơi nhiều hơn. Xem bé bị táo bón khi bắt đầu ăn dặm.
Đầy hơi bình thường hay do thức ăn không hợp?
| Thường là bình thường | Nên trao đổi với bác sĩ nhi khoa |
|---|---|
| Xì hơi nhiều hơn, nhưng vẫn vui vẻ | Gào khóc, co chân lên, khó dỗ trong thời gian dài |
| Ăn và lớn tốt | Từ chối ăn, nôn, hoặc tăng cân kém |
| Phân hơi nặng mùi hoặc hơi lỏng hơn | Tiêu chảy, chất nhầy hoặc máu trong phân |
| Ổn lại trong vài tuần | Đầy hơi và khó chịu sau cùng một món, lần nào cũng vậy |
| Phát ban, sưng hoặc chàm bùng phát cùng với đầy hơi |
Theo dõi những ngày đầy hơi trong AllerLog
- Ghi lại bữa ănMọi nguyên liệu, để cả đậu trong món hầm lẫn bông cải xanh ăn kèm đều được ghi nhận.
- Ghi chú tình trạng đầy hơiMột dòng ngắn “rất đầy hơi” trong ghi chú của bữa ăn, cùng điểm giấc ngủ cho buổi tối và đêm sau đó.
- Kiểm tra nguyên liệuMở món bạn nghi ngờ để xem nó đã được cho bé ăn bao nhiêu lần và điểm của nó có xu hướng ra sao. Một buổi tối đầy hơi chỉ là nhiễu; một đường đi xuống mới là quy luật.
- Cho ăn lại, ít hơnNếu một món lành mạnh có vẻ gây đầy hơi, hãy thử khẩu phần nhỏ hơn, nấu mềm hơn, và ghi lại lần nữa trước khi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bé đầy hơi sau khi ăn yến mạch?
Yến mạch giàu chất xơ, thứ mà vi khuẩn đường ruột lên men và sinh ra khí. Thường thì vô hại và sẽ ổn lại khi bé quen dần. Hãy thử khẩu phần nhỏ hơn, nấu loãng hơn một chút, và chắc chắn rằng bé không bị táo bón.
Đầy hơi có thể khiến bé thức đêm không?
Có thể. Hơi bị kẹt và khó chịu ở bụng là lý do thường gặp khiến buổi tối quấy khóc và thức giấc ban đêm trong những tuần đầu ăn dặm. Nếu những đêm đầy hơi cứ lặp lại sau cùng một món, hãy theo dõi nó.
Thuốc nhỏ trị đầy hơi có tác dụng không?
Bằng chứng cho thấy thuốc nhỏ trị đầy hơi simethicone có tác dụng còn hạn chế, dù nhiều bố mẹ vẫn thử. Hãy hỏi bác sĩ nhi khoa hoặc dược sĩ trước khi cho bé dùng bất kỳ loại thuốc nào.
Nguồn và tài liệu đọc thêm
- Starting solid foods — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), HealthyChildren.org
- Your baby's first solid foods — NHS
- Gas (flatulence) — AboutKidsHealth, The Hospital for Sick Children (SickKids)
- Abdominal pain in infants — Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), HealthyChildren.org
- Food intolerance — NHS
AllerLog là công cụ theo dõi và ghi nhật ký giúp bạn và bác sĩ nhi khoa của bé nhận ra các quy luật. Đây không phải là thiết bị y tế và không chẩn đoán, điều trị hay phòng ngừa bất kỳ bệnh lý nào. Trang này chỉ cung cấp thông tin chung, không phải lời khuyên y tế: hãy luôn trao đổi với chuyên gia y tế có trình độ về chế độ ăn, tình trạng dị ứng và sức khỏe của con bạn. Nếu con bạn khó thở, sưng mặt hoặc lưỡi, nổi mề đay lan rộng, nôn nhiều lần, hoặc người trở nên mềm oặt hay tái nhợt sau khi ăn, hãy gọi ngay số khẩn cấp tại địa phương (115 ở Việt Nam).