Alerjenler

Alerjen tanıtma takibi: başlıca 9 alerjeni tanıtın ve düzenli vermeyi sürdürün

Alerjenleri tanıtmak iki aşamalı bir iştir: önce her birini beslenmeye sokmak, sonra orada tutmak. Bu takip aracı ikisini de kapsar; yazdırılabilir bir çizelge ve arkasındaki zamanlama kılavuzlarıyla birlikte.

Kısa yanıt

Bir alerjen tanıtma takibi, başlıca 9 alerjenin her biri için iki şeyi kaydeder: ilk birkaç porsiyonu (tarih, miktar, varsa reaksiyon) ve her hafta hâlâ beslenmede olup olmadığını. Alerjenleri ek gıda başladıktan kısa süre sonra başlayarak tek tek tanıtın, her birini normal bir porsiyona çıkarın, ardından Avustralya alerji derneği ASCIA'nın önerdiği gibi haftada en az bir kez menüde tutun. Aşağıdaki ücretsiz yazdırılabilir çizelgeyi kullanın ya da kaydı bir uygulamaya bırakın.

Güncel rehberlik, çoğumuzun büyürken duyduğu “bekle ve gör” tavsiyesinden çok farklı. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) ve ASCIA gibi sağlık kuruluşları artık yaygın alerjenleri geciktirmenin bir yararı olmadığı ve ilk yıl içinde tanıtıp ardından beslenmede tutmanın çoğu bebek için en iyi yaklaşım olduğu konusunda hemfikir. Zor kısım, dokuz gıdayı aylar boyunca takip etmek. Bu takip aracı tam da bunun için.

Başlıca 9 alerjen

ABD'de Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) dokuz ana gıda alerjenini tanır:

AlerjenBebekler için güvenli ilk form
SütSade tam yağlı yoğurt, peynir ya da yemeklerde süt (12 aydan önce ana içecek olarak değil)
Yumurtaİyi pişmiş yumurta: haşlanıp ezilmiş, çırpılmış, omlet şeritleri
Yer fıstığıSu ya da sütle sulandırılmış pürüzsüz fıstık ezmesi veya yer fıstığı tozu; asla bütün fıstık değil
Sert kabuklu yemişlerPürüzsüz kuruyemiş ezmeleri ya da ince öğütülmüş kaju, badem, ceviz, fındık
BuğdayParmak boyutunda kızarmış ekmek şeritleri, yumuşak makarna, buğdaylı tahıllı mama
SoyaTofu, soya yoğurdu
SusamTahin, humus
BalıkKılçıkları ayıklanmış, parçalanmış somon, morina ya da cıva oranı düşük diğer balıklar
Kabuklu deniz ürünleriİyi pişmiş, ince doğranmış karides ya da yengeç

ABD dışında listeler biraz farklıdır. Örneğin NHS, arpa ve çavdar gibi glüten içeren tahılları, fasulye, mercimek ve bezelyeyi, kerevizi ve hardalı da içerir.

Ne zaman başlanmalı ve hangi sırayla?

  • Ek gıda başladıktan sonra başlayın; genellikle 6 ay civarında, 4 aydan önce değil. ASCIA, bebeğiniz ek gıdaya başladıktan kısa süre sonra iyi pişmiş yumurta ve yer fıstığı verilmesini öneriyor.
  • Tek tek. Bir seferde tek bir yeni alerjen tanıtın; böylece bir reaksiyonun tek bir bariz şüphelisi olur. AAP, her 3 ila 5 günde bir yeni bir gıda önerir; 3 gün kuralı hakkında daha fazla bilgi edinin.
  • Çoğu bebek için sıra fark etmez, ancak yumurta ve yer fıstığı genellikle başa gelir. Örnek bir sıra için alerjenler hangi sırayla tanıtılmalı yazısına bakın.
  • Bebeğiniz daha yüksek risk grubundaysa önce kontrol edin. Şiddetli egzaması, yumurta alerjisi ya da her ikisi olan bebekler için ABD Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü (NIAID) kılavuzları, önce alerji testinin güçlü şekilde düşünülmesi koşuluyla yer fıstığını en erken 4 ila 6 aylıkken öneriyor; bu yüzden tanıtmadan önce çocuk doktorunuzla konuşun.

Her biri nasıl tanıtılır?

  1. Küçük bir miktarı güvenli bir formda, günün erken saatlerinde sunun.
  2. Hemen gelişen reaksiyonların çoğunun ortaya çıktığı yaklaşık 2 saat boyunca yakından izleyin.
  3. Her şey yolundaysa önümüzdeki birkaç gün içinde yeniden sunun ve miktarı artırın. ASCIA, bebeğinizin yaşına uygun normal bir porsiyona ulaşana kadar her seferinde miktarı ikiye katlamayı öneriyor.
  4. Bebeğiniz belirti göstermeden normal bir porsiyon yediğinde alerjeni tanıtılmış olarak işaretleyin ve bir sonraki alerjene geçin.
  5. Tanıtılan her alerjeni haftada en az bir kez beslenmede tutun.

Yazdırılabilir alerjen tanıtma takibi

İlk üç porsiyonun her birinin tarihini yazın, ardından alerjenin sunulduğu her haftayı işaretleyin.

Alerjen1. deneme2.3.Hf 1Hf 2Hf 3Hf 4Hf 5Hf 6Hf 7Hf 8Notlar
Yumurta
Yer fıstığı
Süt
Buğday
Soya
Susam
Balık
Kabuklu deniz ürünleri
Kaju
Badem
Ceviz
Fındık

İpucu: yatay yazdırın. Sert kabuklu yemişler ayrı ayrı listelenmiştir, çünkü her biri farklı bir alerjendir.

Reaksiyon olursa

Gıdayı bırakın. Nefes almada güçlük, hırıltılı solunum, yüzde veya dilde şişme ya da soluk ve gevşek bir bebek durumunda yerel acil durum numaranızı arayın (Türkiye ve Avrupa Birliği'nde 112). Birkaç kurdeşen ya da tek bir kusma gibi daha hafif belirtilerde, o gıdayı yeniden vermeden önce çocuk doktorunuzla iletişime geçin. ASCIA, tıbbi tavsiye eşliğinde diğer alerjenlere devam edilmesini öneriyor. Reaksiyon günlüğümüz nelerin yazılması gerektiğini listeliyor.

AllerLog'u alerjen takip aracınız olarak kullanın

AllerLog bu rutinin etrafında tasarlandı: alerjeni işaretleyin, porsiyonu kaydedin, sonrasında kontrol edin ve devam ettirin.

  1. Alerjenler sizin için işaretlenirYer fıstığı, yumurta, süt ve süt ürünleri, balık, karides ve sert kabuklu yemişler, 158 hazır gıda arasında zaten alerjen olarak işaretlidir; buğday, soya ve susam içeren ekmek, tofu ve tahin gibi gıdalar da öyle.
  2. Başka her şeyi işaretleyinHerhangi bir besini açın ve Alerjen olarak işaretle seçeneğini devreye alın. Özel gıdalar da işaretlenebilir.
  3. Her porsiyondan sonra bir kontrol alınİşaretli bir alerjen içeren bir öğünden bir saat sonra AllerLog nasıl geçtiğini sorar. Yepyeni gıdalar için kontrol 3 saat sonra gelir. İki gecikme de ayarlanabilir.
  4. Hepsini tek yerde görünBesinler'deki Alerjenler filtresi işaretli her gıdayı listeler. Birini açarak kaç kez verildiğini ve en son ne zaman verildiğini görün.
  5. Örüntüyü erken yakalayınHer alerjenin grafiği, içinde yer aldığı her öğünün ruh hali, uyku ve kaka puanlarını içerir; böylece yavaş, gecikmeli bir reaksiyonun ortaya çıkacağı bir yer olur.
Alerjen olarak işaretle anahtarı, verilme sayısı ve o gıdayı içeren öğünlerin nasıl geçtiğini gösteren bir grafikle AllerLog besin sayfası

Sık sorulan sorular

Alerjenleri ne zaman tanıtmaya başlamalıyım?

Bebeğiniz ek gıdaya başladıktan kısa süre sonra; çoğu bebekte bu 6 ay civarıdır ve 4 aydan önce değildir. ASCIA, yaygın alerjenlerin ilk yıl içinde (12 aya kadar) tanıtılmasını, yumurta ve yer fıstığının ise ek gıda başladıktan kısa süre sonra verilmesini öneriyor.

Alerjen takip uygulaması var mı?

Evet. AllerLog bir alerjen takip aracı olarak çalışır: yaygın alerjenler besin kitaplığında işaretlidir, başka herhangi bir gıdayı kendiniz işaretleyebilirsiniz, her porsiyon bir saat sonra bir kontrol tetikler ve Alerjenler filtresi hepsini tek yerde toplar.

Alerjenler tanıtıldıktan sonra vermeye devam etmem gerekir mi?

Evet. ASCIA, tolere edilen her alerjenin haftada en az bir kez menüye dahil edilmesini öneriyor; NHS ise alerji riskini en aza indirmek için bunların bebeğinizin olağan beslenmesinin bir parçası yapılmasını tavsiye ediyor.

Kaynaklar ve daha fazla okuma

  1. How to introduce solid foods to babies for allergy prevention — ASCIA
  2. Food allergies in babies and young children — NHS
  3. When to introduce egg, peanut butter and other common food allergens — Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), HealthyChildren.org
  4. Addendum guidelines for the prevention of peanut allergy in the United States (NIAID-sponsored expert panel) — Journal of Allergy and Clinical Immunology, 2017
  5. Starting solid foods — Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), HealthyChildren.org
  6. Food allergies: the major food allergens — ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA)

AllerLog, sizin ve çocuk doktorunuzun örüntüleri fark etmesine yardımcı olan bir takip ve günlük tutma aracıdır. Tıbbi bir cihaz değildir ve hiçbir sağlık durumuna tanı koymaz, onu tedavi etmez ya da önlemez. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir: çocuğunuzun beslenmesi, alerjileri ve sağlığı hakkında mutlaka nitelikli bir sağlık uzmanıyla konuşun. Çocuğunuz yedikten sonra nefes almakta zorlanıyor, yüzünde veya dilinde şişlik oluşuyor, vücudunda yaygın kurdeşen çıkıyor, tekrar tekrar kusuyor ya da gevşek ve halsiz bir hâl alıyor veya rengi soluyorsa yerel acil durum numaranızı (Türkiye'de 112) hemen arayın.